PRZECHYLANIE GŁOWY I ZABURZENIA RÓWNOWAGI U PSA I KOTA – OBJAWY CHOROBY PRZEDSIONKOWEJ

Twój pies lub kot nagle przechyla głowę, chodzi chwiejnym krokiem, przewraca się lub kręci w jedną stronę? Takie objawy mogą wskazywać na chorobę układu przedsionkowego. Choć często wyglądają bardzo dramatycznie, nie zawsze oznaczają najgorsze rokowanie. Zawsze jednak wymagają szybkiej konsultacji weterynaryjnej i ustalenia przyczyny.

Mój zwierzak nagle przechyla głowę i przewraca się. Co się dzieje?

Nagłe przechylenie głowy, chwiejny chód, przewracanie się lub wrażenie, że zwierzę „traci równowagę”, należą do charakterystycznych objawów zaburzeń układu przedsionkowego u psów i kotów.

Dla opiekuna jest to zwykle bardzo stresująca sytuacja. Zwierzę, które jeszcze chwilę wcześniej zachowywało się normalnie, nagle nie może pewnie chodzić, przewraca się na bok lub ma wyraźne problemy z utrzymaniem równowagi.

Objawy mogą wyglądać bardzo poważnie, jednak ich przyczyny są różne. Problem może dotyczyć między innymi ucha środkowego lub wewnętrznego, ale może również wynikać z choroby ośrodkowego układu nerwowego.

Dlatego nagłe zaburzenia równowagi powinny być zawsze skonsultowane z lekarzem weterynarii.

Czym jest układ przedsionkowy?

Układ przedsionkowy odpowiada za utrzymanie równowagi oraz orientację ciała w przestrzeni.

Jego elementy znajdują się zarówno w obrębie ucha wewnętrznego, jak i w ośrodkowym układzie nerwowym.

Układ przedsionkowy przekazuje do mózgu informacje dotyczące położenia i ruchu głowy. Dzięki temu organizm może odpowiednio utrzymywać równowagę oraz prawidłowo kontrolować ruchy ciała i oczu.

Gdy dochodzi do zaburzenia funkcjonowania tego układu, zwierzę otrzymuje nieprawidłowe informacje dotyczące położenia swojego ciała. Prowadzi to do charakterystycznych objawów, takich jak przechylanie głowy, chwiejny chód czy przewracanie się.

Jakie są objawy choroby przedsionkowej?

Do najczęściej obserwowanych objawów należą:

• przechylenie głowy na jedną stronę,
• chwiejny chód,
• utrata równowagi,
• przewracanie się,
• krążenie lub chodzenie w jedną stronę,
• trudności z utrzymaniem prawidłowej pozycji,
• oczopląs, czyli szybkie i mimowolne ruchy gałek ocznych,
• nudności,
• wymioty,
• ślinienie związane z nudnościami,
• niechęć do poruszania się.

Niektóre zwierzęta mogą sprawiać wrażenie, jakby były bardzo zdezorientowane. Objawy mogą przypominać silne zawroty głowy.

W cięższych przypadkach pies lub kot może mieć duże trudności z samodzielnym chodzeniem lub utrzymaniem pozycji stojącej.

Czy objawy przedsionkowe u kota różnią się od objawów u psa?

Mechanizm zaburzeń jest podobny, jednak u kotów objawy mogą być mniej oczywiste.

Nie każdy kot będzie się wyraźnie przewracał. Czasami pierwszymi objawami są:

• ostrożniejsze poruszanie się,
• ograniczenie aktywności,
• rezygnacja ze skakania na ulubione miejsca,
• charakterystyczne przechylenie głowy,
• chowanie się,
• unikanie ruchu,
• wyraźna dezorientacja.

Koty mogą bardzo źle tolerować nagłą utratę równowagi. Często sprawiają wtedy wrażenie silnie zestresowanych, przestraszonych lub wycofanych.

Każda nagła zmiana sposobu poruszania się kota powinna być dokładnie oceniona.

Co może powodować objawy przedsionkowe?

Przyczyn zaburzeń przedsionkowych jest wiele. Najważniejsze z nich można podzielić na kilka grup.

Choroby ucha środkowego i wewnętrznego

Jedną z częstszych przyczyn objawów przedsionkowych są choroby obejmujące ucho środkowe lub wewnętrzne.

Stan zapalny lub inne zmiany w tej okolicy mogą zaburzać funkcjonowanie struktur odpowiedzialnych za utrzymanie równowagi.

U kotów choroby ucha środkowego i wewnętrznego są jedną z ważnych przyczyn objawów przedsionkowych.

W takich przypadkach mogą, ale nie muszą, występować również inne objawy związane z uszami.

Idiopatyczny zespół przedsionkowy

Idiopatyczny zespół przedsionkowy oznacza sytuację, w której mimo przeprowadzonej diagnostyki nie udaje się ustalić konkretnej przyczyny objawów.

Schorzenie często występuje u starszych psów i charakteryzuje się nagłym początkiem.

Objawy mogą wyglądać bardzo dramatycznie, ale u wielu pacjentów obserwuje się stopniową poprawę w kolejnych dniach i tygodniach.

Rozpoznanie idiopatycznego zespołu przedsionkowego wymaga jednak wcześniejszego rozważenia i wykluczenia innych możliwych przyczyn.

Choroby mózgu i ośrodkowego układu nerwowego

Objawy przedsionkowe mogą być również związane z problemem zlokalizowanym w mózgu.

Możliwe przyczyny obejmują między innymi:

• choroby zapalne mózgu,
• zmiany nowotworowe,
• wady rozwojowe,
• choroby naczyniowe,
• inne choroby ośrodkowego układu nerwowego.

W przypadku problemu ośrodkowego często mogą występować również inne objawy neurologiczne, takie jak zmiana zachowania, zaburzenia świadomości, niedowład lub napady padaczkowe.

Choroby metaboliczne i ogólnoustrojowe

Niektóre zaburzenia ogólnoustrojowe mogą wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego i powodować objawy przypominające chorobę przedsionkową.

Dlatego u części pacjentów konieczne jest wykonanie badań pozwalających ocenić między innymi:

• funkcjonowanie narządów wewnętrznych,
• poziom glukozy,
• gospodarkę elektrolitową,
• inne parametry metaboliczne.

Jak wygląda diagnostyka choroby przedsionkowej?

Podstawą diagnostyki jest dokładny wywiad oraz badanie kliniczne i neurologiczne.

Lekarz ocenia charakter objawów oraz próbuje określić, czy problem prawdopodobnie dotyczy części obwodowej układu przedsionkowego, związanej między innymi z uchem wewnętrznym, czy może ośrodkowego układu nerwowego.

W zależności od sytuacji mogą być potrzebne:

• badania krwi,
• pomiar ciśnienia tętniczego,
• badanie neurologiczne,
• badanie otoskopowe,
• badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny (MRI),
• tomografia komputerowa (CT),
• w wybranych przypadkach badanie płynu mózgowo-rdzeniowego.

Celem diagnostyki jest ustalenie przyczyny objawów, ponieważ od niej zależy sposób leczenia i rokowanie.

Jak leczy się chorobę przedsionkową u psa i kota?

Leczenie zależy od przyczyny zaburzeń.

Może obejmować:

• leczenie chorób ucha środkowego lub wewnętrznego,
• leczenie chorób neurologicznych,
• leczenie chorób metabolicznych,
• leczenie przeciwwymiotne i ograniczające nudności,
• leczenie wspomagające,
• w cięższych przypadkach hospitalizację.

W przypadku zwierząt, które nie są w stanie samodzielnie pić lub jeść albo mają bardzo nasilone problemy z poruszaniem się, konieczne może być intensywniejsze leczenie i opieka.

Najważniejsze jest jednak ustalenie źródła problemu. Objawy przedsionkowe są zespołem objawów, a nie pojedynczym rozpoznaniem.

Jakie jest rokowanie?

Rokowanie zależy przede wszystkim od przyczyny.

W wielu przypadkach, szczególnie u pacjentów z idiopatycznym zespołem przedsionkowym, można obserwować znaczną poprawę w ciągu kilku dni lub tygodni.

Niektóre zwierzęta mogą zachować niewielkie, trwałe przechylenie głowy, mimo że wracają do normalnego i komfortowego funkcjonowania.

Jeżeli przyczyną objawów jest choroba mózgu lub inne poważne schorzenie neurologiczne, rokowanie może być inne i konieczna może być bardziej zaawansowana diagnostyka oraz długotrwałe leczenie.

Kiedy należy pilnie zgłosić się do weterynarza?

Nagłe przechylenie głowy i utrata równowagi zawsze wymagają konsultacji.

Szczególnie pilne są sytuacje, gdy zwierzę:

• nie może samodzielnie wstać,
• wielokrotnie się przewraca,
• nie jest w stanie chodzić,
• intensywnie wymiotuje,
• ma napad drgawkowy,
• wykazuje zaburzenia świadomości,
• szybko pogarsza się z godziny na godzinę.

Jeżeli jest to możliwe, warto nagrać sposób poruszania się zwierzęcia przed wizytą. Nagranie może ułatwić lekarzowi ocenę charakteru objawów.

Choroba przedsionkowa u psa i kota – neurolog weterynaryjny w Gdyni

Jeżeli Twój pies lub kot nagle zaczął przechylać głowę, tracić równowagę, przewracać się lub chodzić w sposób inny niż zwykle, nie warto czekać na samoistne ustąpienie objawów.

W Przychodni Weterynaryjnej dr Kwiatkowska w Gdyni prowadzimy konsultacje neurologiczne i diagnostykę pacjentów z zaburzeniami równowagi oraz innymi objawami neurologicznymi. W zależności od stanu pacjenta dalsza diagnostyka może obejmować ocenę neurologiczną, badanie uszu, badania laboratoryjne oraz specjalistyczne badania obrazowe.

Najważniejsze informacje

• Przechylanie głowy i zaburzenia równowagi mogą występować zarówno u psów, jak i kotów.
• Najczęstsze objawy to chwiejny chód, przewracanie się, krążenie i oczopląs.
• Przyczyną mogą być choroby ucha, idiopatyczny zespół przedsionkowy, choroby mózgu lub zaburzenia metaboliczne.
• U kotów objawy mogą być bardziej subtelne i objawiać się między innymi ograniczeniem aktywności oraz unikaniem skakania.
• Objawy przedsionkowe mogą wyglądać dramatycznie, ale nie zawsze oznaczają złe rokowanie.
• Każdy nagły problem z równowagą wymaga szybkiej konsultacji weterynaryjnej.